عالمی که انسان نام گرفت قسمت چهارم

عالمی که انسان نام گرفت/ انسان همان چیزی است که می‌خورد – قسمت چهارم

 

مهمترین و ضروری ترین علم آن است که برای حیات، نشاط و توانایی انسان، اساسی ترین مطالب را دارا باشد.به همین منظور قصد داریم مطالبی شامل سه بعد انسان شناسی (جسم‌شناسی، ذهن شناسی و روح شناسی)را با زبانی ساده تقدیمتان کنیم. باشد که راه گشا باشد.

 

عالمی که انسان نام گرفت قسمت سوم

 

قوانین ارزیابی مزاج‌ها
مجموعه شیرینی‌ها، تلخی‌ها (به جز کافور)، تیزمزه‌ها و همچنین مزه‌های شور، گرم هستند و مجموعه ترشی‌ها و گس‌مزه‌ها سرد می‌باشند (مانند مزه کیوی، خیار). از طریق رنگ و بو نیز می‌توان مزاج را ارزیابی کرد لکن قانون مزه‌ها کامل‌تر است.
برای حفظ کردن اعتدال باید هر فردی به مقدار معین از گرمی و سردی و تری و خشکی را وارد تن خود سازد. این امر از طریق خوراک، فضای اطراف و بهره‌مندی از گرما و سرمای محیط و نیز از طریق رفتار میسر می‌گردد.

درجات گرمی و سردی: 

مزه‌ها دارای درجات متفاوتی از شیرینی، تلخی، شوری و تندی هستند و به همین ترتیب دارای مراتب مختلفی از میزان گرمی و سردی خواهند بود.
مثلاً میزان تلخی دُم خیار با میزان تلخی نعناء متفاوت است و نعناء تلخ‌تر از دم خیار است. از این جهت نعناء نسبت به دم خیار گرمی درجه ۲ محسوب می‌شود. تلخی حنظل نسبت به نعناء خیلی بیشتر است از این جهت حنظل گرمی درجه ۴ دارد.
یا مثلاً شیرینی انگور با شیرینی خرما متفاوت است، شیرینی خرما نیز با شیرینی عسل متفاوت است و نیز شیرینی عسل شبدر با شیرینی عسل آویشن فرق داشته که بدین ترتیب مراتب گرمی شیرینی‌ها نیز متفاوت است. انگور در درجه ۱گرمی و عسل آویشن دارای گرمی درجه ۴ می‌باشد. به همین ترتیب درجات شوری‌ها، تندی‌ها و ترشی‌ها تعیین می‌شوند. این مواد چهارگانه ابزار ساخت اندام‌های گوناگون هستند، و به تناسب کم یا زیادی هر کدام از این مواد، بدن انسان همان ویژگی را در خود آشکار می‌سازد.
هر کدام از گیاهان یا مزه‌هایی که مطرح شد موجب ساخت ماده‌ای در بدن (کبد) می‌شوند که آنها را خلط می‌نامند، و این خلط‌ها به ترتیبی که ذکر شد نامگذاری می‌شود. از این رو میوه‌ی گرم و خشک را صفراء زا می‌نامند، و گیاهان رسیده‌ی سرد و‌تر را صفراء زدا می‌گویند.
در این راستا با دانستن مزاج خوراکی‌ها می‌توانیم آنها را به گونه‌ای ترکیب و استفاده نماییم که تغذیه‌ی ما معتدل شده و موجب بهبود و سلامت جسمی گردد.

چند نکته در مورد چگونگی شکل‌گیری مزاج غذاها

برای تعیین مزاج غذاها طبع غالب مواد تشکیل دهنده‌ی غذا را مورد توجه قرار می‌دهیم.
اگر مزاج غالب مواد تشکیل دهنده گرمی‌بخش بود، مزاج غذا را گرم می‌نامیم و اگر مزاج غالب مواد تشکیل‌دهنده سرد بود، مزاج غذا را سرد می‌نامیم. مثلاً برای پخت فسنجان از گردو، نمک و رب استفاده می‌کنیم. چون بیشترین مواد تشکیل دهنده آن گردو است و گردو مزاجی گرم دارد، نمک نیز به گرمی آن می‌افزاید، و اگر ادویه اضافه کردیم، مزاج ادویه نیز گرم است ولی در مقابل رب انار یا گوجه‌فرنگی سرد است. لکن گرمی استفاده شده در این غذا غالب است، از این جهت مزاج فسنجان را گرم می‌نامیم. ولی برای پخت بورانی اسفناج از اسفناج استفاده می‌کنیم. اسفناج سرد است و ماست نیز که معمولاً به همراه آن مورد استفاده قرار می‌گیرد، سرد است. هر چقدر ماست ترش‌تر باشد، سردتر است و هر قدر ماست از چربی بیشتری برخوردار باشد، سردی کمتری دارد، تا حدی که ماست گاومیش را دیگر سرد تعریف نمی‌کنیم. بنابراین بورانی با اکثریت مواد سرد تهیه شده است، پس یک غذای سرد می‌باشد.
یک نفر مزاج شناس همیشه آرایش غذایی سفره را به گونه‌ای سامان می‌دهد که غذاها به تناسب گرمی و سردی مزاج مصرف‌کننده صرف گردد تا موجب بروز عوارض ناشی از سردی یا گرمی زیاد نباشد.

اولویت‌های تغذیه: 
باید بدانیم که حبوبات و غلات یکی از بهترین خوراکی‌های مصرفی انسان می‌باشند. اینگونه مواد غذایی دارای ترکیباتی هستند که ضد سرطان بوده و سیستم ایمنی بدن را تقویت می‌کنند. پروتئین‌های موجود در این مواد بهترین و بی ضرر ترین پروتئین‌های گیاهی هستند که ارزش غذایی فوق‌ العاده‌ای دارند، و انرژی قابل ملاحظه‌ای را ایجاد می‌کنند که در قرآن کریم در سوره‌ی مبارکه‌ی عبس در آیه‌ی۲۷ به آن اشاره شده است.
از جمله نکات مهم دیگر در مصرف بهترین غذاها می‌توان به این اشاره کرد که: 
از بین مواد لبنی کشک بیشترین کلسیم و پروتئین را داراست.
مصرف آجیل به مقدار پنجاه گرم در روز به جای یک وعده‌ی غذایی کامل توصیه می‌شود؛ مخصوصاً مغز بادام، فندق، پسته که از بیست نوع آمینو اسید برخوردارند و چهار برابر گوشت ایجاد انرژی می‌کنند.
همچنین سبزیجات به خاطر فیبر زیاد موجب فعالیت و حرکت‌های دودی شکل روده شده و موجب می‌گردد که سیستم گوارش کارکرد خوبی داشته باشد. و نیز میوه جات منبع عظیمی از ویتامین‌ها و آنتی اکسیدان‌ها بوده که علیه رادیکال‌های آزاد موجود در بدن انسان، وارد عمل شده و آن‌ها را از بین می‌برند. و ریشه‌هایی مثل (هویج، ترب، شلغم و…) بهترین و بیشترین املاح و مواد معدنی را در بر دارند.
نکته‌ی دیگر درباره‌ی قندهای موجود در توت‌ها و بذرهای ملیّن (چهارتخم، تخم به، تخم شربتی) می‌باشد که ساختار ساده‌ی آن‌ها موجب جذب سریعشان می‌شود و انرژی فراوانی را تولید می‌کنند. بذرهای ملیّن نیز از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردارند زیرا بر اثر خیس شدن تولید موسین فراوانی می‌نمایند.
همچنین صیفی‌جاتی مانند خربزه، هندوانه، طالبی و گرمک ادرار آور بوده و در شست و شوی سیستم اورولوژی (کلیه‌ها و مثانه) به کار می‌روند.
کلیه‌ی مرکبات نیز از نظر مزاج غالباً سردند ولی به خاطر داشتن ویتامین c از خوراکی‌های با ارزش می‌باشند و سوخت و ساز بدن را افزایش می‌دهند. عموماً از مرکبات در فصل زمستان استفاده می‌شود که استفاده‌ی مداوم آن موجب جلوگیری از انواع سرماخوردگی‌ها می‌شود.
گوشت‌های سفید نیز که عموماً از مزاج سردی برخوردار می‌باشند برای افرادی که ناراحتی‌های استخوان و رماتیسم و مخصوصاً کسانی که از بیماری‌های روحی و افسردگی رنج می‌برند توصیه نمی‌شود.
آخرین نکته پیرامون ادویه‌جات می‌باشد که می‌توان از آن برای تعادل غذاهای سرد استفاده نمود و مزاج آن‌ها را تغییر داد، چون عموماً دارای مزاج گرم و خشک هستند. باید به این نکته توجه داشت که از ادویه‌جات به اندازه استفاده شود، چون زیاده روی در ادویه‌جات نیز ناراحتی‌های کبدی و پوستی را سبب می‌شود.
بعد از اشاره به نکاتی درباره‌ی خصوصیات مزاجی هر غذا و کاربرد آن در سیستم مزاجی هر انسان، این موضوع مطرح می‌شود که فرق بین غذاهای سالم و ناسالم در چیست؟ در جهان امروز بیشتر از اینکه در سلامت و قوت غذا دقت شود، طعم و تنوع غذا‌‌ها مورد توجه است که این خود باعث می‌شود غذا محرک باشد نه مقوی. این نوع غذا‌ها جسم انسان را از حالت تعادل و سلامت خارج کرده و به ضعف و بیماری دچار می‌نمایند.

تفاوت انسان و حیوان: 
پیرامون همین موضوع، شخصی از امام صادق علیه السلام پرسید: فرق حیوان و انسان در چیست؟ حضرت فرمودند: حیوان بین خوب و بد، می‌تواند خوب را انتخاب کند اما انسان از بین خوب و خوب‌ترین، می‌تواند خوب‌ترین را انتخاب کند. از بیان حضرت این نکته مشخص می‌شود که انسان در این عالم آمده است تا بهترین‌ها را برای خود جمع آوری کند چون وجود او بهترین‌ها را می‌طلبد.
حال این سؤال اساسی مطرح می‌شود که پس چرا انسان خود را به پست ترین‌ها وا نهاده است؟ اکنون برای اطلاع بیشتر از اطرافمان در سیر جسم شناسی در مبحث تغذیه باید بدانیم که چه غذاهایی به خاطر دخالت انسان، برای هر سن، هر جنس و هر مزاجی مضر و مخرب می‌باشند.

کتاب : عالمی که انسان نام گرفت
نویسندگان: سید رسول کاظمیان نژاد , محمد موحدی پور , سید ایمان منبتی

ادامه دارد…

دیدگاهی بنویسید

مطالب مشابه

عالمی که انسان نام گرفت
عالمی که انسان نام گرفت
عالمی که انسان نام گرفت
عالمی که انسان نام گرفت
عالمی که انسان نام گرفت
عالمی که انسان نام گرفت

"" به علاقه مندی ها اضافه شد